Skocz do treści
teoria
14.03.2017
Obrazy uchodźcze

Obrazy uchodźcze

Paweł Mościcki Cykl wykładów/seminariów: Obrazy uchodźcze

Coraz trud­niej jest ignorować fakt, że problem uchodźców jest jednym z najpoważniejszych wyzwań - etycznych, politycznych, historycznych - przed jakimi stoi dziś Europa. Obrazy imigrantów, doniesienia na ich temat, dyskusje wokół zjawiska stają się coraz silniej obecnym elementem medialnej codzienności. Podobnie jak sami uchodźcy zaludniający systematycznie różne części kontynentu. W trakcie wykładów prowadzonych w Teatrze Polskim w Bydgoszczy będziemy skupiać się jednak nie tylko na aktualnych problemach, ale także na ich historycznych i artystycznych kontekstach. Przedmiotem kolejnych spotkań będzie relacja pomiędzy obrazem a migracją na dwóch płaszczyznach. Po pierwsze, zajmiemy się tym, w jaki sposób patrzą sami emigranci, jak modyfikują sposób patrzenia na świat, jak podchodzą do mediów produkowania obrazów. Za przykłady posłużą nam tutaj filmy Jonasa Mekasa i Georgesa Pereca, dla których problem uchodźctwa był nie tylko zajmującą kwestią teoretyczną, ale  kluczowym elementem ich biografii. Po drugie, naszą uwagę skupią współczesne filmy poświęcone uchodźcom, w których eksperymentalni twórcy starają się oddać w całej złożoności ludzki dramat i polityczną stawkę migracji. Punktem odniesienia będą tu między innymi twórcy tacy, jak Laura Waddington czy Sylvain George.

 

Według Aby Warburga obrazy są nieustannie w ruchu, potrafią przemierzać zarówno przestrzeń, jak i czas. Dzięki ich migracji kultura pozostaje wciąż żywa, generując istotne napięcia, produkując mieszanki i wywołując spory. Dlatego też skrupulatny badacz może rozpoznać te same „formuły patosu” w obrazach włoskiego renesansu i rytuałach Indian Hopi praktykowanych jeszcze na początku XX wieku. Czy współczesne obrazy uchodźców również posiadają odległe, historyczne odniesienia? Czy obecny w nich patos można uczynić punktem wyjścia do rozmowy na temat kultury jako takiej, a kultury współczesnej w szczególności? Jak powiązać to antropologiczne spojrzenie z pilną potrzebą uczestnictwa w aktualnych politycznych i etycznych sporach na temat problemu migracji?

 

23.06.2016: Gniew wykluczonych

W filmach Sylvaina George’a dochodzi do frapującego połączenia dokumentu i eseju filmowego, manifestu politycznego i czystej wizualnej poezji. Jego filmy dotyczą niemal zawsze problemu uchodźców, których obóz pod Calais filmował w kilku swoich dziełach. Zarazem jednak George eksploruje jeszcze jeden obszar współczesnego życia społecznego – miejsce styku między nielegalnymi imigrantami i radykalnymi aktywistami, a więc potencjalną przestrzeń narodzin nowego podmiotu politycznego. Właśnie dlatego jego filmy mogą być traktowane jako wyraz gniewu, jego wizualna ekspresja, w której ludzie skazani na niebyt zyskują swój głos. Wykład będzie połączony z prezentacją niektórych filmów francuskiego artysty.

 

7.04.2016: Calais – tam gdzie kończy się Europa

Nieformalny obóz uchodźców pod Calais, miejscowością znajdującą się na północno-zachodnim krańcu Francji, był przez ponad dekadę jednym z najważniejszych miejsc skupiających w sobie dramat imigrantów próbujących dostać się do Wielkiej Brytanii, a także obrazującym stosunek Europy do nowoprzybyłych. Nic więc dziwnego, że stało się on także przedmiotem zainteresowania artystów wizualnych, próbujących opowiedzieć o losach migrantów, politycznych i historycznych kontekstach ich sytuacji. Na najbliższym wykładzie będziemy rozmawiać o krótkometrażowym filmie Laury Waddington Border, w którym poszukiwanie właściwej formy dla ukazania specyficznej egzystencji nielegalnych imigrantów idzie w parze z prowokacyjną i poruszającą refleksją etyczną.

 

18.02.2016: Eksperymenty wygnańca

Na najbliższym spotkaniu zajmiemy się twórczością Jonasa Mekasa, jednego z pionierów amerykańskiej awangardy filmowej, założyciela Film-Makers’ Cooperative, krytyka filmowego, który jako pierwszy propagował filmy m.in. Andy’ego Warhola czy Jacka Smitha. W poszukiwaniach Mekasa eksperymenty z nową formą filmowej narracji łączą się ściśle z opowieścią o losie uchodźcy, który zmuszony do opuszczenia rodzinnej Litwy w trakcie II wojny światowej musiał odnaleźć swoją nową ojczyznę w Ameryce. Właśnie temu związkowi między doświadczeniem migracji a poszukiwaniem nowej formy filmowej będziemy przyglądać się w trakcie wykładu.

 

 

 

 

 

 

Paweł Mościcki – filozof, eseista i tłumacz, adiunkt w Instytucie Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk. Członek redakcji kwartalnika „Widok. Teorie i praktyki kultury wizualnej”. Redaktor tomu Maurice Blanchot. Literatura ekstremalna (2007) oraz autor książek: Polityka teatru. Eseje o sztuce angażującej (2008), Godard. Pasaże (2010), Idea potencjalności. Możliwość filozofii według Giorgio Agambena (2013), My też mamy już przeszłość. Guy Debord i historia jako pole bitwy (2015).

Nasza strona internetowa używa plików „cookies” w celach statystycznych, oraz funkcjonalnych. Jeśli chcesz, możesz wyłączyć pliki „cookies” w ustawieniach swojej przeglądarki. Zmiana ustawień plików „cookies” może ograniczyć funkcjonalność serwisu. Więcej informacji na ten temat znajdziesz tutaj.